Niestety po raz ostatni w tym roku szkolnym witam wszystkich młodych chemików. Zachęcam do zapoznania się z przygotowanym przeze mnie materiałem i życzę wszystkim udanych wakacji!
Agnieszka Miętkiewicz
Układ okresowy ułożony został przez Mendelejewa
Układ okresowy oparty jest na uszeregowaniu pierwiastków ze względu na ich liczbę atomową. Ułożony jest według prawa okresowości tak, że pierwiastki o podobnych właściwościach chemicznych zgrupowane są w kolumnach. Dmitrij Mendelejew nazywany jest ojcem układu okresowego. Ułożył on go w roku 1869. Dla pierwiastków jeszcze nie odkrytych Mendelejew zostawił puste miejsca , bo na podstawie swoich badań, przewidział ich istnienie. Projekt tablicy Mendelejewa był uzupełniany, jeśli zachodziła taka konieczność, dyktowana odkryciem nowych pierwiastków. Układ okresowy to bardzo ważne odkrycie, ponieważ na podstawie prawa okresowości umożliwił przewidywanie właściwości nieznanych wcześniej substancji. Kilka z tych pierwiastków zostało odkrytych jeszcze za życia Mendelejewa.
Neutrony znajdują się w prawie wszystkich atomach
Neutrony występują w prawie wszystkich atomach. Tylko jeden z izotopów wodoru nie posiada neutronu. Wszystkie inne atomy posiadają jeden lub więcej neutronów. Neutron nie posiada ładunku elektrycznego, a jego masa jest około 1840 razy większa od masy elektronu. Masa neutronów i protonów stanowi prawie całą masę atomu. Znajdują się one blisko siebie, z uwagi na panujące między nimi duże siły atomowe. Tak jak proton i inne bariony, neutron składa się z trzech kwarków. Wolny neutron jest radioaktywny. Neutrony odkrył w roku 1932 James Chadwick.
Termometr
Termometr to urządzenie do pomiaru temperatury. Wykorzystuje się w nim właściwości niektórych substancji, zmieniające się wraz ze zmianą temperatury. W termometrach rtęciowych lub alkoholowych ciecz rozszerza się lub zmniejsza swoją objętość wraz ze wzrostem lub spadkiem temperatury, a aktualną temperaturę można odczytać porównując skalę z wysokością słupa cieczy. Nowoczesne termometry wyskalowane są w standardowych jednostkach temperatury, Celcjuszach lub Kelwinach. Pierwsze termometry nazywane termoskopami, skonstruowane niezależnie przez kilku wynalazców, nie miały skali. Jako pierwszy użył numerycznej skali w termometrze włoski wynalazca Santorio.
Reakcja rozszczepiania
Reakcja rozszczepiania jądra atomowego to proces, w którym nukleony dużych ciężkich atomów rozbijane są na mniejsze atomy. Reakcja rozszczepiania po raz pierwszy została przeprowadzona pod koniec lat trzydziestych XX wieku. Wtedy to , bombardując uran neutronami spowodowano jego rozpad na dwie w przybliżeniu równe porcje mniejszych atomów, z równoczesną emisją dużej ilości energii. Niektórzy z naukowców szybko zorientowali się, że nowo odkryte źródło energii może posłużyć do produkcji nowego rodzaju o wielkiej sile broni oraz do innych celów np. do wytwarzania energii w elektrowniach atomowych. Zjawisko rozszczepiania jądra atomowego zostało odkryte przez przypadek, kiedy to niemieccy fizycy Otto Hahn i Fritz Strassmann przeprowadzili eksperymenty polegające na bombardowaniu różnych pierwiastków neutronami.
Freon
Lodówki pod koniec wieku XIX jako czynnika roboczego używały toksycznych gazów takich jak amoniak (NH3), chlorek metylu (CH3CL), dwutlenek siarki (SO2). Nie były to bezpieczne rozwiązania i często zdarzały się wypadki, spowodowane wyciekami tych trujących substancji. Dla bezpieczeństwa użytkownicy zaczęli wystawiać swoje lodówki na zewnątrz pomieszczeń. Aby rozwiązać ten problem, trzy amerykańskie korporacje Frigidaire, General Motors i DuPont rozpoczęły poszukiwania nowego nieszkodliwego czynnika chłodniczego. W roku 1928 Thomas Midgley wspomagany przez Charlesa Franklina Ketteringa wynaleźli freon. Z czasem okazało się, że freony choć są nietoksyczne, mogą być szkodliwe dla środowiska.
Źródła informacji:
- “Encyklopedia odkryć i wynalazków”
Tytuł oryginału: “365inventions and discoveries”: Układ okresowy ułożony został przez Mendelejewa, Neutrony znajdują się w prawie wszystkich atomach, Termometr, Reakcja rozszczepiania, Freon